Kısa cevap: Altın fiziki olarak sahip olunabilen bir varlıktır ve kaldıraçsız alındığında kayıp yatırılan tutarla sınırlıdır; taşımanın günlük bir maliyeti yoktur. Forexte sahiplik yoktur, pozisyon kaldıraçlıdır ve gecelik swap maliyeti her gün işler. İkisi aynı amaç için tasarlanmamıştır: altın genellikle uzun vadeli değer saklama, forex kısa vadeli fiyat hareketi için kullanılır.
Karşılaştırma tablosu
| Özellik | Forex | Altın (fiziki) |
|---|---|---|
| Sahiplik | Yok | Fiziki varlık |
| Kaldıraç | Yapısal, azami 10:1 | Yok |
| Taşıma maliyeti | Gecelik swap | Saklama, sigorta |
| Getiri kaynağı | Fiyat farkı | Fiyat farkı |
| Nakde çevirme | Saniyeler | Alım satım markı ve işçilik |
| Tipik vade | Kısa | Uzun |
| Azami kayıp | Teminatın tamamı (hızlı) | Yatırılan tutar (yavaş) |
Altın neden farklı bir kategori?
Altının bir karşı tarafı yoktur. Elinizdeki gram altının değeri, bir kurumun ödeme kabiliyetine bağlı değildir. Bu özellik, altını kriz dönemlerinde tercih edilen bir değer saklama aracı haline getirir.
Forexte ise karşı taraf riski vardır: tezgâh üstü bir piyasada işlem yaparsınız ve karşı tarafınız aracı kurumun kendisidir.
Kaldıraç farkı sonucu belirler
Kaldıraçsız altında fiyat yüzde 10 düşerse yatırımınız yüzde 10 azalır ve pozisyon açık kalır. 10 kat kaldıraçlı bir forex pozisyonunda aynı hareket teminatınızın tamamına yakınını götürür ve stop out devreye girer.
Yani altında zamanı bekleme lüksünüz vardır, kaldıraçlı pozisyonda yoktur.
Taşıma maliyeti karşılaştırması
Fiziki altında maliyet başlangıçta oluşur: alım satım farkı ve ziünetli ürünlerde işçilik. Sonrasında saklama dışında tekrar eden bir kalem yoktur.
Forexte ise swap her gece işler. Haftalarca taşınan bir pozisyonda bu birikim, fiyat hareketinden bile belirleyici olabilir.
Altının fiyatını ne belirler?
Altın dolar cinsinden fiyatlanır. Türkiye’deki gram fiyatı iki değişkene birden bağlıdır: ons fiyatı ve USD/TRY kuru. Ons sabit kalsa bile kur hareket ederse gram fiyatı değişir.
Bu nedenle altın alırken aslında dolaylı olarak bir kur pozisyonu da taşımış olursunuz.
Hangisi kimin için?
Kişisel durumdan bağımsız genel bir cevap verilemez. Yapısal olarak: altın uzun vadeli değer saklama, forex kısa vadeli fiyat hareketi için tasarlanmış araçlardır. Avrupa düzenleyicilerinin verilerine göre kaldıraçlı ürünlerde bireysel yatırımcı hesaplarının yüzde 74 ila 89’u para kaybediyor.
Karar öncesinde SPK’dan yetkili bir kuruluştan profesyonel destek almanız önerilir.
Karşılaştırma serisi
Forex mi borsa mı? · Forex mi kripto mu? · Forex mi altın mı? · Forex mi mevduat mı?
Kaynaklar
ESMA, 27 Mart 2018 kararı. SPK Tebliğ III-37.1.b, Resmî Gazete 10.02.2017 / 29975.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Ayrıntı için Risk Bildirimi sayfamızı okuyun.