Kısa cevap: Çapraz kur, ABD doları içermeyen döviz çiftidir. EUR/GBP, EUR/JPY, GBP/JPY gibi. Bu pariteler genellikle iki ayrı dolar kuru üzerinden dolaylı hesaplanır; bu nedenle likiditeleri majörlere göre düşük, spread’leri daha geniştir.
Neden “çapraz” deniyor
ABD doları küresel forex işlemlerinin yüzde 89,2’sinde taraflardan biri. Bu nedenle dolar bir araç para birimi rolü üstlenir: iki para birimi çoğu zaman doğrudan değil, dolar üzerinden birbirine çevrilir.
Dolar içermeyen bir çift — örneğin EUR/GBP — bu dolaylı hesaplamanın sonucudur. Buna çapraz kur denir.
Yaygın çapraz pariteler
- EUR/GBP
- EUR/JPY
- GBP/JPY
- EUR/CHF
- AUD/JPY
Pratik sonuçları
Spread daha geniştir. İki ayrı kur üzerinden hesaplandığı için maliyet birikir. Spread majörlere göre belirgin şekilde yüksektir.
Likidite daha düşüktür. Bu, slipaj ihtimalini artırır.
İki ekonomiyi birden takip etmek gerekir. EUR/JPY hem euro bölgesi hem Japonya gelişmelerinden etkilenir. İki merkez bankasının politikası aynı anda fiyatlanır.
Dolar dolaylı etki eder. Paritede dolar görünmese de, doların küresel hareketi çapraz kurları etkileyebilir.
Egzotik pariteden farkı
Çapraz kurlar gelişmiş ülke para birimlerinden oluşur. Egzotik pariteler ise bir majör ile gelişmekte olan ülke para biriminin eşleşmesidir (USD/TRY, USD/ZAR gibi). Egzotiklerde spread ve oynaklık çaprazlardan da yüksektir.
Ne zaman tercih edilir
Çapraz pariteler, dolardan bağımsız bir görüş almak istendiğinde kullanılır. Örneğin euro ile sterlin arasındaki göreceli hareket, doların genel yönünden bağımsız değerlendirilmek isteniyorsa.
Ancak bu tercihin bedeli daha yüksek işlem maliyetidir ve bu maliyet hesaba katılmalıdır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Ayrıntı için Risk Bildirimi sayfamızı okuyun.