Forex sık sık borsa ile aynı kefeye konur. Aralarında ciddi yapısal farklar var ve bu farklar hem riski hem de işleyişi doğrudan etkiliyor.
Sahiplik var mı?
Hisse senedi aldığınızda bir şirketin ortağı olursunuz. Temettü hakkı, oy hakkı ve şirketin uzun vadeli büyümesinden pay alma imkânı doğar. Elinizde tuttuğunuz bir varlık vardır.
Forexte böyle bir sahiplik yoktur. İki para birimi arasındaki göreli değişime pozisyon alırsınız. Ne temettü ne de bir şirketin büyümesinden pay söz konusudur. Getiri yalnızca fiyat farkından gelir.
Merkezi borsa var mı?
Hisse senetleri Borsa İstanbul gibi merkezi bir borsada, tek bir emir defteri üzerinden işlem görür. Fiyat herkes için aynıdır, işlem hacmi kayıtlıdır, takas merkezi bir kurum üzerinden yapılır.
Forex tezgâh üstü (OTC) bir piyasadır. Merkezi borsa yoktur. Bankalar ve aracı kurumlar birbirlerine doğrudan fiyat verir. Bunun üç sonucu var: fiyat sağlayıcıdan sağlayıcıya bir miktar değişebilir, gerçek işlem hacmini gösteren merkezi bir kayıt yoktur, ve karşı tarafınız merkezi bir takas kurumu değil aracı kurumun kendisidir.
İşlem saatleri
Borsa İstanbul günün belirli saatlerinde açıktır ve hafta sonu kapalıdır. Forex hafta içi kesintisiz açıktır — pazartesi Asya seansıyla başlar, cuma Amerika seansıyla biter.
Bu bir avantaj gibi görünse de bir maliyeti var: piyasa siz uyurken de hareket eder. Gece taşınan pozisyonlar açıklamalara ve gelişmelere açık kalır.
Kaldıraç
Hisse senedi genellikle nakit alınır; kredili işlem mümkün olsa da yaygın kullanım kaldıraçsızdır.
Forexte kaldıraç yapının bir parçasıdır. Türkiye’de azami oran 10:1 ile sınırlı, asgari başlangıç teminatı 50.000 TL. Kaldıraç kazancı da zararı da aynı katsayıyla büyütür.
Vade ve taşıma maliyeti
Hisse senedi yıllarca tutulabilir; tutmanın günlük bir maliyeti yoktur, aksine temettü geliri olabilir.
Forex pozisyonları büyük ölçüde kısa vadelidir. Gecelik taşınan pozisyonlarda swap adı verilen faiz farkı maliyeti veya geliri her gün işler. Uzun taşımada bu kalem sonucu belirleyebilir.
Piyasanın büyüklüğü ve katılımcı profili
BIS’in Nisan 2025 verisine göre tezgâh üstü döviz piyasalarında günlük ortalama işlem hacmi 9,6 trilyon dolar. Dünyanın hiçbir hisse senedi borsası bu ölçeğe yaklaşmıyor.
Ancak bu hacmin kompozisyonu önemli: %42’si swap, %19’u forward işlemlerinden oluşuyor — yani ağırlıklı olarak kur riskini yönetmeye ve fonlamaya dönük işlemler. Finansal olmayan müşterilerin payı yalnızca %5.
Yani forexteki devasa hacim, sizinle aynı amacı taşıyan katılımcılardan gelmiyor. Piyasanın büyük kısmı yön tahmini yapmıyor, risk yönetiyor.
Özet karşılaştırma
- Sahiplik: hisse senedinde var, forexte yok
- Yapı: hisse merkezi borsa, forex tezgâh üstü
- Saatler: hisse sınırlı, forex hafta içi kesintisiz
- Kaldıraç: hissede istisnai, forexte yapısal
- Taşıma maliyeti: hissede yok (temettü olabilir), forexte swap
- Yön: hissede açığa satış kısıtlı, forexte iki yön eşit
Kaynak: BIS, “OTC foreign exchange turnover in April 2025”, 30 Eylül 2025.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Forexin işleyişi: Forex Nedir? · Risk tablosu: Forex Avantajları ve Riskleri